Verzamelplaats
Een verzamelplaats is een vooraf gekozen locatie waar personen na een ontruiming samenkomen. Daar kan de organisatie nagaan wie aanwezig is, informatie geven en verdere opvang regelen. De plaats maakt onderdeel uit van de ontruimingsorganisatie. Zij moet logisch bereikbaar zijn vanaf de uitgangen en voldoende afstand bieden tot de gevaren die de ontruiming noodzakelijk maakten.
De keuze hangt af van het gebouw, de omgeving en de mogelijke scenario's. Een parkeerplaats dicht bij de hoofdingang lijkt gemakkelijk, maar kan in de rook liggen of nodig zijn voor hulpdiensten. Ook vallende geveldelen, warmtestraling, verkeersbewegingen en opgeslagen gevaarlijke stoffen kunnen een locatie ongeschikt maken. Daarom bestaat geen algemene veilige afstand die voor iedere verzamelplaats kan worden aangehouden.
De route ernaartoe moet geschikt zijn voor de gebruikers. Voor personen met beperkte mobiliteit zijn ondergrond, hoogteverschillen en afstand relevant. Een locatie aan de overzijde van een drukke weg kan aanvullende begeleiding vragen. De beschikbare ruimte moet voldoende zijn voor de verwachte groep, zonder dat mensen teruglopen naar uitgangen of de bereikbaarheid voor hulpdiensten belemmeren.
Bij de voorbereiding wordt een alternatief afgesproken voor situaties waarin de eerste verzamelplaats onveilig of onbereikbaar is. Dat alternatief moet zonder langdurig overleg kunnen worden gecommuniceerd. Voor grote gebouwen kunnen meerdere verzamelplaatsen passend zijn, mits de informatie over aanwezigen en vermisten centraal wordt samengebracht. Verschillende locaties mogen niet tot onduidelijkheid leiden over waar medewerkers of bezoekers worden verwacht.
Een aanwezigheidscontrole vraagt betrouwbare gegevens. Personeelslijsten, bezoekersregistratie of groepsindelingen kunnen daarbij helpen, maar zijn zelden volledig foutloos. Iemand die niet op de verzamelplaats verschijnt, kan al eerder zijn vertrokken of via een andere uitgang een andere locatie hebben bereikt. Vermissingen en laatst bekende locaties worden daarom zorgvuldig aan de leiding van de ontruiming en de hulpdiensten doorgegeven. Ongetrainde personen gaan niet terug een bedreigd gebouw in om de telling sluitend te maken.
Het ontruimingsplan beschrijft wie op de verzamelplaats coördineert, hoe berichten worden ontvangen en wie toestemming geeft voor vervolgacties. Bij langer verblijf kunnen beschutting, opvang en begeleiding nodig zijn. Tijdens een ontruimingsoefening wordt ook dit gedeelte geoefend. De ontruiming eindigt organisatorisch niet zodra de laatste persoon de buitendeur passeert; ook daarna moet duidelijk blijven waar iedereen is en wat de volgende stap is.