Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS)

De Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen, afgekort PGS, bestaat uit richtlijnen voor het veilig omgaan met gevaarlijke stoffen en bepaalde installaties. De reeks behandelt uiteenlopende activiteiten, zoals opslag van verpakte stoffen, opslagtanks, gasinstallaties en energieopslag. Voor brandveiligheidsprofessionals bieden de richtlijnen een samenhangende uitwerking van scenario's, veiligheidsdoelen en maatregelen voor specifieke risico's.

Een PGS-richtlijn is niet uitsluitend een verzameling eisen aan een blusinstallatie. Afhankelijk van het onderwerp komen ook opslagindeling, veiligheidsafstanden, lekbeheersing, ventilatie, ontstekingsbronnen, detectie, organisatie en onderhoud aan bod. Die maatregelen hangen samen. Een maatregel voor brandbestrijding kan bijvoorbeeld alleen functioneren wanneer de opslagwijze, toegankelijkheid en opvang van vrijkomende stoffen binnen de beschreven uitgangspunten blijven.

De juridische betekenis moet per activiteit worden vastgesteld. Het Bal kan rechtstreeks naar een PGS-richtlijn verwijzen. Een PGS kan ook als informatiedocument over beste beschikbare technieken relevant zijn voor een vergunning of via voorschriften worden verbonden aan een activiteit. De toepasselijke uitgave en de daadwerkelijk aangestuurde maatregelen zijn bepalend. Het woord 'PGS' zonder nummer, versie en grondslag geeft onvoldoende informatie.

Een vastgestelde nieuwe richtlijn of editie wordt niet automatisch op dezelfde datum wettelijk aangewezen. De Omgevingsregeling vermeldt welke normuitgaven binnen het stelsel worden aangestuurd. Bij een vergunning moet ook de tekst van de vergunningvoorschriften worden gelezen. Een oudere vergunde versie, nieuwe stand van de techniek en eventuele actualisatieverplichting kunnen daardoor afzonderlijke beoordelingsvragen opleveren.

De richtlijnen kunnen verschillende wettelijke belangen bedienen, waaronder arbeidsveiligheid, omgevingsveiligheid en brandbestrijding. Niet iedere maatregel heeft voor iedere partij dezelfde juridische grondslag. Bij een professionele beoordeling wordt nagegaan welke maatregelen op de betrokken activiteit van toepassing zijn en hoe de verantwoordelijkheden zijn verdeeld. Ondergrenzen, uitzonderingen en overgangsbepalingen horen daarbij evenzeer bij de richtlijn als de technische voorschriften.

Voor een ontwerp worden de relevante activiteiten en stoffen eerst afgebakend. Vervolgens worden de scenario's, doelen en vereiste maatregelen gekoppeld aan de feitelijke inrichting. Wanneer een uitgangspuntendocument voor brandbeveiliging nodig is, moet dat aansluiten op de toepasselijke opslag- en procesvoorwaarden. Latere veranderingen van hoeveelheid, verpakking, opslaghoogte of type stof kunnen de eerdere onderbouwing veranderen. De PGS-toets moet daarom onderdeel zijn van wijzigingsbeheer en mag niet uitsluitend bij de eerste vergunningaanvraag plaatsvinden.