Evacuatiestoel

Een evacuatiestoel is een hulpmiddel waarmee een persoon die niet zelfstandig kan lopen of traplopen onder begeleiding wordt verplaatst tijdens een ontruiming. Veel uitvoeringen zijn bedoeld voor een gecontroleerde afdaling over een trap. Andere uitvoeringen bieden aanvullende draag- of aandrijfmogelijkheden. De geschiktheid hangt af van het model, de gebruiker, de route en het aantal beschikbare begeleiders.

Een stoel is vooral relevant wanneer een gebouw verdiepingen heeft en de reguliere lift tijdens de betreffende noodsituatie niet beschikbaar is. Zij kan onderdeel zijn van de oplossing voor verminderde zelfredzaamheid, maar vraagt een complete werkwijze. Iemand moet het hulpmiddel bereiken of ophalen, gebruiksklaar maken, de persoon begeleiden bij het plaatsnemen en het transport uitvoeren. Deze voorbereiding kan een aanzienlijk deel van de benodigde tijd innemen.

Bij selectie wordt vastgesteld of de stoel past bij de beoogde personen. Belastbaarheid, ondersteuning, fixatie en de mogelijkheid om veilig over te stappen zijn daarbij relevante product- en gebruikskenmerken. Een stoel is niet voor iedere persoon het passende hulpmiddel. Soms is een andere verplaatsingsmethode nodig, bijvoorbeeld vervoer met bed of evacuatiematras. De keuze wordt vooraf gemaakt met betrokken deskundigen en de gebruikers, voor zover dat mogelijk is.

Ook de trap en aangrenzende ruimten moeten geschikt zijn. Denk aan helling, breedte, type treden, bochten en bordesafmetingen. Een model dat goed werkt op een rechte trap hoeft niet bruikbaar te zijn op een smalle spiltrap. Bovendien kan het transport andere vluchtende personen hinderen. De invloed op de doorstroomcapaciteit wordt daarom meegenomen in de ontruimingsstrategie.

De gebruiksinstructie van de fabrikant bepaalt hoe de stoel wordt bediend en hoeveel begeleiders nodig zijn. De betrokken medewerkers moeten de handelingen regelmatig oefenen in de eigen omgeving. Daarbij worden ook het openen van deuren, het manoeuvreren op bordessen en de opvang op de bestemming meegenomen. Een korte demonstratie bij aflevering bewijst niet dat de organisatie het hulpmiddel onder tijdsdruk kan inzetten.

De locatie wordt vastgelegd in het ontruimingsplan. De stoel moet bereikbaar, herkenbaar en inzetbaar blijven, zonder de vluchtroute zelf te versmallen. Na gebruik en bij controles worden de relevante onderdelen volgens de fabrikantinstructies nagezien. Wanneer meerdere personen hulp nodig hebben, wordt bovendien berekend of voldoende stoelen en begeleiders beschikbaar zijn en of eventuele herhaalde inzetten binnen de beschikbare tijd passen.