Doorstroomcapaciteit

Doorstroomcapaciteit beschrijft hoeveel personen een gedeelte van een vluchtroute kunnen passeren. In een stromingsberekening wordt dit uitgedrukt als een aantal personen per tijdseenheid. Het Bbl kent daarnaast een vereenvoudigde toets waarbij de vrije breedte direct wordt gekoppeld aan het aantal personen dat op een doorgang, ruimte of trap mag zijn aangewezen. De betekenis van een capaciteitswaarde hangt daarom af van de gebruikte bepalingsmethode.

Een brede uitgang is alleen effectief als de aanvoerroute en het vervolg voldoende ruimte bieden. Een gang, trap of buitendeur verderop kan de uitstroom beperken. Wanneer stromen van meerdere verdiepingen samenkomen, kan voor wachtende personen bovendien tijdelijke opvangcapaciteit nodig zijn. De beoordeling volgt dus de gehele route en houdt rekening met samenvoegingen en vernauwingen.

Voor nieuwbouw bevat artikel 4.80 van het Bbl waarden voor een beoordeling zonder opvangcapaciteit. Daarbij verschillen de rekenwaarden onder meer voor trappen, ruimten en deuropeningen. Ook de deuruitvoering en openingshoek kunnen van invloed zijn. Een waarde voor een vrije doorgang mag niet zonder meer worden gebruikt voor een enkele of dubbele deur. De gemeten vrije doorgang is bepalend, niet de nominale breedte van een kozijn of deurblad.

Artikel 4.81 biedt een benadering waarbij buiten het bedreigde subbrandcompartiment rekening wordt gehouden met opvang en doorstroming in de tijd. Deze systematiek sluit aan bij NEN 6089, maar de wettelijke uitgangspunten en grenswaarden blijven leidend. Software die de norm toepast, bewijst daarom niet automatisch dat een project aan het Bbl voldoet. Invoer, rekenscenario's en uitkomsten moeten aansluiten op het gekozen toetsingskader.

De personenverdeling over de uitgangen wordt expliciet vastgelegd. Een berekende verdeling moet in de praktijk geloofwaardig zijn: bezoekers kiezen vaak een bekende uitgang en volgen andere aanwezigen. Een ontruimingsplan en passende aanwijzingen kunnen de verdeling ondersteunen. Bij een risicogerichte beoordeling worden ook tragere personenstromen en het wegvallen van een route beschouwd.

Voor bestaande bouw ontbreken dezelfde algemene capaciteitsprestaties uit de nieuwbouwparagraaf. Dat maakt onbeperkte bezetting niet aanvaardbaar. Brandveilig gebruik, opgegeven personenbezettingen en toepasselijke maatwerkvoorschriften blijven van belang. Een herinrichting, evenement of extra bouwlaag kan daarom ook in een bestaand gebouw aanleiding geven om de capaciteit opnieuw te beoordelen.