CLT (kruislaaghout)

CLT staat voor Cross Laminated Timber, in het Nederlands kruislaaghout. Het is een massief houten plaatproduct dat is opgebouwd uit verlijmde lagen waarvan de vezelrichtingen doorgaans afwisselend loodrecht op elkaar staan. CLT wordt gebruikt voor dragende wanden, vloeren en daken. De opbouw verschilt van gelamineerde houten liggers, waarbij de lagen overwegend in dezelfde richting lopen.

Hout is brandbaar, maar een voldoende gedimensioneerd houten bouwdeel kan wel een bepaalde brandwerendheid bezitten. Bij verhitting ontstaat aan het oppervlak een verkoolde laag die de warmteoverdracht naar het achterliggende hout beperkt. De resterende doorsnede en de opwarming daarvan bepalen mede welke belasting het element nog kan dragen. Het aantal lagen, de laagdikten en de richting van de dragende lamellen zijn hierbij van belang.

Een aandachtspunt bij CLT is het loslaten van lagen tijdens brand. Dit wordt vaak aangeduid als delaminatie. Wanneer een beschermende koollaag of lamel afvalt, kan nieuw hout aan de brand worden blootgesteld. Daardoor kan de verbranding opnieuw toenemen en kan het verloop afwijken van een berekening die uitgaat van een blijvend aanwezige koollaag. Het risico en de gevolgen hangen onder meer af van de lijm, de productopbouw en de brandbelasting. Delaminatie treedt dus niet bij ieder CLT-product op dezelfde manier op.

Zichtbaar hout kan zelf bijdragen aan het brandvermogen en de brandduur in een ruimte. De beoordeling van een afzonderlijke vloer of wand onder een standaardbrand dekt niet automatisch het volledige compartimentsbrandverloop. Bij Fire Safety Engineering moet daarom duidelijk zijn welke houten oppervlakken aan brand kunnen deelnemen en of de gekozen modellen dit gedrag afdoende beschrijven. Ook de afkoelfase kan constructief van belang zijn.

Een brandwerende bekleding kan deelname van het hout aan de brand uitstellen of binnen de onderzochte condities voorkomen. Het tijdstip waarop de bekleding haar werking verliest, hoort dan bij de uitgangspunten. Aansluitingen, schroeven en uitsparingen verdienen bijzondere aandacht, omdat zij zowel draagkracht als brandscheidende prestaties kunnen beïnvloeden.

Voor doorvoeringen en voegen zijn oplossingen nodig die voor de betreffende houtconstructie zijn onderbouwd. Een geteste afdichting voor een steenachtige wand is niet vanzelf geschikt voor CLT. Leg daarom het exacte product, de laagopbouw, verbindingen en beschermingsmaatregelen vast. Zo kan bij een latere wijziging worden beoordeeld of de oorspronkelijke constructieve en brandveiligheidsuitgangspunten nog gelden.