Brandwerende schacht

Een brandwerende schacht is een omsloten ruimte voor leidingen, kabels of kanalen waarvan de begrenzing onderdeel vormt van de bescherming tegen branduitbreiding. Schachten verbinden vaak meerdere bouwlagen en kunnen daardoor een route vormen voor brand en rook tussen ruimten die bouwkundig van elkaar gescheiden moeten blijven. De term zegt zonder aanvullende gegevens nog niets over de vereiste classificatie of brandrichting.

In het ontwerp moet duidelijk zijn hoe de brandcompartimentering bij de schacht wordt voortgezet. Een mogelijkheid is een doorgaande schacht met brandwerende schachtwanden en passende afdichtingen bij de aansluitingen op de ruimten. Een andere opzet onderbreekt de schacht ter plaatse van de vloeren. Beide oplossingen vragen een volledige beoordeling van de mogelijke verspreidingsroutes. Het combineren van onvolledige onderdelen uit verschillende opzetten kan juist een onbeschermde verbinding opleveren.

Voor schachtwanden zijn blootstelling van buiten en vanuit de schacht niet vanzelf gelijkwaardig. Lichte wanden kunnen asymmetrisch zijn opgebouwd en aan slechts één zijde toegankelijk zijn voor montage. De aangetoonde constructie moet passen bij de vereiste brandrichting. Inspectieluiken, leidingdoorvoeringen en aansluitingen op vloeren moeten daarbij aansluiten. Een ontbrekende brandwerende doorvoering kan de beschermende functie van een verder correct uitgevoerde schachtwand onderbreken.

Het Bbl stelt bij nieuwbouw onder bepaalde voorwaarden ook eisen aan de brandklasse van het materiaal aan de binnenzijde van een schacht, koker of kanaal. Artikel 4.39 betreft onder meer schachten met een inwendige doorsnede groter dan 0,015 m² die aan meer dan één brandcompartiment of subbrandcompartiment grenzen. Daarvoor wordt brandklasse A2 verlangd. Er bestaat een specifieke uitzondering voor bepaalde schachten die uitsluitend boven elkaar gelegen toilet- of badruimten bedienen. De eis betekent niet dat alle aanwezige leidingen zelf onbrandbaar moeten zijn.

Deze materiaaleis vervangt de beoordeling van branduitbreiding tussen ruimten niet. Ook rookverspreiding verdient aandacht: drukverschillen en verbindingen op meerdere verdiepingen kunnen transport door de schacht veroorzaken. Waar eisen aan de weerstand tegen rookdoorgang gelden, moet de onderbouwing volgens NEN 6075 de relevante routes en onderdelen omvatten.

Schachten veranderen gedurende de levensduur van een gebouw regelmatig. Nieuwe databekabeling, een extra afvoer of vervanging van luchtkanalen kan bestaande afdichtingen beschadigen. Bereikbare inspectievoorzieningen en een actuele registratie van de schachtopbouw maken het mogelijk om wijzigingen gericht te controleren. Een dichtgezet luik mag bovendien het noodzakelijke onderhoud aan installaties of brandveiligheidsvoorzieningen niet onmogelijk maken.