Backdraft

Backdraft is een snelle verbranding van opgehoopte brandbare gassen nadat verse lucht een zuurstofarme brandruimte binnendringt en een ontvlambaar mengsel ontstaat. Ontsteking van dat mengsel kan een drukopbouw en een uitslaande vuurbol veroorzaken. Het verschijnsel houdt verband met de combinatie van brandstofrijke rook, beschikbare ontstekingsenergie en veranderende ventilatie. Extra luchttoevoer is daarbij een belangrijke stap, maar een geopende deur veroorzaakt niet bij iedere zuurstofarme brand een backdraft.

In een afgesloten ruimte kan de vlammende verbranding door zuurstofgebrek sterk afnemen, terwijl warme materialen brandbare ontledingsproducten blijven afgeven. Bij het openen van een deur stroomt doorgaans koelere lucht onder de warme gassen naar binnen. Onderweg mengt die lucht zich met de aanwezige brandbare gassen. Als een geschikt mengsel een ontstekingsbron bereikt, kan een vlam zich snel door het mengsel voortplanten. Samenstelling, temperatuur, menging en geometrie bepalen het verloop en de drukontwikkeling.

Backdraft moet worden onderscheiden van flashover. Bij flashover zorgt toenemende thermische terugkoppeling ervoor dat een groot deel van de blootgestelde brandbare oppervlakken in een ruimte in korte tijd aan de brand gaat deelnemen. Backdraft hangt samen met snelle gasverbranding na luchttoevoer in een brandstofrijke, zuurstofarme omgeving. Beide verschijnselen kunnen het brandverloop abrupt veranderen, maar beschrijven verschillende mechanismen. Evenmin is iedere rookgasontbranding of snelle toename van vlammen automatisch een backdraft.

Voor preventieve analyses is vooral de relatie met een ventilatiebeheerste brand relevant. De toestand van deuren, ramen en ventilatiesystemen beïnvloedt welke gassen zich kunnen ophopen en wanneer lucht beschikbaar komt. Ook pyrolyse in afgeschermde of slecht geventileerde ruimten kan brandbare producten leveren. Een rookafvoersysteem mag daarom niet zonder beoordeling worden beschouwd als een voorziening die iedere vorm van gevaarlijke gasophoping uitsluit. De werking moet passen bij het totale brandveiligheidsconcept.

Zichtbare kenmerken zoals roetaanslag en pulserende rook zijn op zichzelf onvoldoende om de aanwezigheid of afwezigheid van backdraftgevaar vast te stellen. Een beoordeling van repressieve mogelijkheden houdt rekening met onzekerheid over de omstandigheden achter gesloten scheidingen. Ook een berekend maximumvermogen in een gebruikelijke rookverspreidingssimulatie bewijst niet dat drukverschijnselen goed worden weergegeven. Voor zulke onderzoeksvragen zijn geschikte modellen, passende experimentele onderbouwing en specialistische interpretatie nodig. Het onderscheid voorkomt dat een reguliere scenarioanalyse meer voorspellende waarde krijgt toegeschreven dan zij kan leveren.